Tam Tạng Kinh Điển Theravāda là gì? — Kiến thức sơ yếu cho hành giả mới

Khi mới bắt đầu học Phật theo truyền thống Theravāda, không ít hành giả khi nghe danh xưng “Tam Tạng Kinh Điển” thường cảm thấy e ngại vì sự đồ sộ và phức tạp. Có vẻ chỉ dành cho chư Tăng hoặc người học chuyên sâu. Kỳ thực, khi thấu hiểu bản chất, Tam Tạng lại là một hệ thống rất thực tế. Nó giống như bản đồ tổng thể của con đường tu tập, giúp cho tiến trình tu học luôn đi đúng trọng tâm.

Khám phá định nghĩa về Tam Tạng
Thuật ngữ Tam Tạng (Tipiṭaka) ám chỉ hình ảnh “ba chiếc giỏ” chứa đựng giáo pháp, hàm ý ba nhóm lớn để chứa và hệ thống hóa lời dạy của Đức Phật.

Ba Tạng đó là:

Tạng Luật (Vinaya Piṭaka)

Sutta Piṭaka – Tạng Kinh

Tạng Vi Diệu Pháp (Abhidhamma Piṭaka)

Toàn bộ Tam Tạng được bảo tồn bằng ngôn ngữ Pāḷi trong truyền thống Theravāda, đây được coi là kho tàng giáo lý cổ kinh, đồng nhất và mang giá trị nguyên gốc nhất hiện nay.

Vinaya Piṭaka: Cốt lõi của giới hạnh
Dù Vinaya Piṭaka nhắm đến đời sống tu hành của chư Tăng, song Phật tử tại gia nắm rõ Luật sẽ hành trì rất vững vàng.

Mục đích cốt yếu của giới luật không nằm ở sự ràng buộc, mà nhằm:

Duy trì sự trong sạch trong nếp sống

Hóa giải những mâu thuẫn và rắc rối

Xây dựng không gian lý tưởng để nuôi dưỡng Định và Tuệ

Để dễ hình dung:

Luật = khung an toàn cho thân và lời nói

Người mới bắt đầu chỉ cần nắm vững những nguyên tắc cơ bản:

Quy luật gieo nhân gặt quả qua hành động

Giữ gìn sự tôn nghiêm của các chuẩn mực

Sống có kỷ luật và trách nhiệm

Sutta Piṭaka: Nguồn cảm hứng tâm linh
Tạng Kinh là phần quen thuộc nhất với Phật tử tại gia.

Đây là nơi ghi lại:

Toàn bộ các pháp thoại của Đức Phật

Các cuộc đàm luận giữa Ngài với các vị đệ tử, giới quyền quý, thường dân và các đạo sư khác

Các hướng dẫn cụ thể về Tứ Diệu Đế: khổ, tập, diệt, đạo

Cấu trúc Sutta Piṭaka phân thành 5 bộ Nikāya lớn, cụ thể:

Có kinh dài, kinh trung, kinh ngắn

Chứa đựng những hướng dẫn hành trì thực tế như Pháp Cú hay Tứ Niệm Xứ

Nhiều bản kinh tập trung tháo gỡ các vấn đề thiết thực của con người

Tóm lại:

Tạng Kinh là bản đồ giải thoát được trình bày qua ngôn từ, ẩn dụ và sự thực chứng

Lời khuyên cho hành giả mới là nên khởi sự từ Sutta Piṭaka.

Tìm hiểu Tạng Vi Diệu Pháp – Cơ chế vận hành của ý thức
Mặc dù Abhidhamma là nội dung có tính trừu tượng và đòi hỏi tư duy cao, nhưng đây lại là phần uyên thâm nhất.

Có thể so sánh:

Tạng Kinh trình bày nội dung những lời dạy của Đức Phật

Thì Vi Diệu Pháp là “Pháp vận hành như thế nào”

Vi Diệu Pháp phân tích rất chi tiết:

Định nghĩa và đặc tính của tâm

Một sát-na tâm gồm những yếu tố nào?

Vì sao có tham – sân – si?

Nghiệp được tạo và trổ quả ra here sao?

Lời khuyên cho người mới bắt đầu:

Chưa cần thiết phải nghiên cứu Abhidhamma ngay lập tức

Dẫu vậy, nhận thức được giá trị của nó sẽ giúp hành giả tránh được những hiểu biết lệch lạc hoặc cảm tính về giáo pháp

Mối liên hệ giữa Tam Tạng và Tam Học
Hành giả có thể ghi nhớ sự liên kết này như sau:

Tạng Luật → Giới

Kinh Tạng hỗ trợ cho Định học

Vi Diệu Pháp là phương tiện rèn luyện Tuệ học

Ba bộ phận này luôn có sự gắn kết và bổ trợ lẫn nhau:

Nhờ giữ Giới sạch trong mà Định lực được củng cố

Nhờ năng lực của Định mà trí Tuệ mới được phát sinh

Khi có trí Tuệ soi sáng, việc giữ Giới trở thành một sự tự nguyện sâu sắc

Lộ trình tìm hiểu Tam Tạng cho người mới
Hướng đi đơn giản cho bạn:

Tránh việc nôn nóng muốn nắm bắt toàn bộ ngay lập tức

Cần tiếp cận theo trình tự hợp lý:

Hiểu tinh thần Giới

Đọc Kinh để soi lại đời sống

Khi căn tính và sự hiểu biết đã chín muồi, hãy nghiên cứu Abhidhamma để phát triển tuệ giác

Giá trị thực sự của kinh điển không nằm ở chữ nghĩa, mà ở chỗ:

cải thiện hành vi, lời nói và suy nghĩ trong cuộc sống thực tế